Trzy elementy, o które chodzi
Selektywna fototermoliza to celowe podgrzanie wybranej struktury w skórze (celu) bez uszkodzenia tkanek wokół. Do tego potrzebne są trzy rzeczy: światło o długości fali dobrze pochłanianej przez cel, odpowiednio krótki impuls i ochrona naskórka.
Chromofor — co pochłania światło
Cel zabiegu zawiera chromofor — substancję pochłaniającą światło. W depilacji to melanina włosa, w zabiegach naczyniowych — hemoglobina, przy usuwaniu tatuażu — cząsteczki pigmentu. Dobór długości fali polega na trafieniu w chromofor celu, a nie w naskórek.
Długość fali
Różne długości fali są różnie pochłaniane i różnie głęboko wnikają. Krótsze fale mocniej pochłania melanina naskórka (większe ryzyko przy ciemniejszej skórze), dłuższe wnikają głębiej i są bezpieczniejsze dla naskórka.
Czas impulsu
Impuls powinien być na tyle krótki, żeby ciepło nie zdążyło rozejść się z celu do otoczenia (zasada czasu relaksacji termicznej). Większy cel — dłuższy dopuszczalny impuls, mniejszy cel — krótszy.
Chłodzenie naklórka
Naskórek też zawiera melaninę, więc częściowo się nagrzewa. Chłodzenie — kontaktowe, powietrzem lub sprayem — chroni go i pozwala bezpiecznie podać energię potrzebną dla celu.
Dlaczego IPL to nie laser
IPL emituje szerokie pasmo światła, filtrowane do zakresu roboczego, a nie jedną długość fali jak laser. Daje to elastyczność, ale wymaga dokładniejszej kwalifikacji, bo część widma zawsze trafia też w naskórek.
Podsumowanie
Chromofor, długość fali, czas impulsu i chłodzenie — to rama, w której podejmujesz każdą decyzję parametryczną przy świetle. Na szkoleniach OG Academy przenosimy tę zasadę na ustawienia konkretnego urządzenia i realną reakcję skóry.
Co oznacza selektywna fototermoliza
Selektywna fototermoliza to zasada opisana w 1983 roku przez Andersona i Parrisha: światło o odpowiedniej długości fali jest pochłaniane przez wybraną strukturę (chromofor), a krótki impuls ogrzewa ją tak, że ciepło nie zdąży rozejść się na otaczające tkanki. Dzięki temu można uszkodzić mieszek włosa, naczynko czy cząstki pigmentu, oszczędzając resztę skóry.
Czas relaksacji termicznej
Każda struktura oddaje ciepło z inną szybkością; czas potrzebny na utratę połowy ciepła to czas relaksacji termicznej. Impuls krótszy od tego czasu grzeje cel, a nie otoczenie. Większe cele (mieszek) tolerują dłuższy impuls, mniejsze (cząstki pigmentu tatuażu) wymagają bardzo krótkiego — stąd lasery nano- i pikosekundowe.
Przykłady zastosowania
Depilacja laserowa i IPL: chromoforem jest melanina włosa. Zabiegi naczyniowe: hemoglobina. Usuwanie tatuażu: pigment. To ta sama zasada, ale inne długości fali i czasy impulsu.
Częste nieporozumienia
Wyższa energia nie znaczy lepszy efekt: liczy się dopasowanie długości fali, impulsu i chłodzenia do celu i fototypu. Dobór parametrów zależy też od fototypu — zobacz tabelę fototypów Fitzpatricka.
Najczęstsze pytania
Co to jest fototermoliza?
To działanie światła, które jest pochłaniane przez wybrany cel w skórze i zamienia się w ciepło uszkadzające ten cel.
Czym różni się laser od IPL w kontekście fototermolizy?
Laser emituje jedną długość fali, IPL szerokie widmo z filtrami; zasada jest ta sama, ale IPL jest mniej precyzyjny.