Słownik pojęć kosmetologii aparaturowej
Krótkie, rzeczowe definicje terminów, które padają na szkoleniach z depilacji laserowej, HIFU, RF mikroigłowej, IPL/BBL i lasera CO₂ — oraz porównanie technologii w jednej tabeli.
Słownik zawiera 27 pojęć: technologie (HIFU, SMAS, RF mikroigłowa, IPL, BBL, lasery), fizykę (chromofor, długość fali, fluencja) i bezpieczeństwo (fototyp, kwalifikacja, próba, przeciwwskazania).
Porównanie technologii w skrócie
| Technologia | Rodzaj energii | Główny cel | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Laser do depilacji (diodowy, aleksandryt, Nd:YAG) | światło o jednej długości fali | melanina we włosie | depilacja |
| IPL / BBL | światło szerokopasmowe z filtrami | melanina, hemoglobina | depilacja, naczynka, przebarwienia, fotoodmładzanie |
| RF mikroigłowa | prąd wysokiej częstotliwości przez igły | skóra właściwa wokół igieł | gęstość i tekstura skóry, blizny potrądzikowe |
| HIFU (SMAS) | skupiony ultradźwięk | punkty na głębokości 1,5–4,5 mm | lifting owalu i okolic |
| Laser frakcyjny CO₂ | światło ~10 600 nm | woda w tkance (mikrostrefy ablacji) | blizny, tekstura, fotostarzenie |
| Laser Q-switch / pikosekundowy | bardzo krótkie impulsy | cząstki pigmentu | usuwanie tatuażu i PMU |
Pojęcia od A do Z
Materiał edukacyjny; nie zastępuje instrukcji urządzenia, kwalifikacji klienta ani wymagań prawa.
BBL
BroadBand Light — nazwa handlowa platformy IPL firmy Sciton. Każde BBL jest IPL, ale nie każde IPL jest BBL.
Chromofor
Struktura lub substancja pochłaniająca światło o danej długości fali: melanina we włosie, hemoglobina w naczyniach, pigment w tatuażu.
Chłodzenie kontaktowe
Chłodzenie skóry przez szafir, płytkę lub schłodzoną głowicę przed, w trakcie i po impulsie. Chroni naskórek i pozwala bezpiecznie podać energię potrzebną celowi.
Czas impulsu
Długość pojedynczego impulsu (od nano- do milisekund). Dobiera się go do wielkości celu i czasu relaksacji termicznej oraz do fototypu.
Czas relaksacji termicznej
Czas, w którym struktura traci połowę zgromadzonego ciepła. Impuls krótszy od tego czasu ogrzewa cel, nie otoczenie; większe cele (mieszek włosa) tolerują dłuższy impuls niż drobne (cząstki pigmentu).
Długość fali
Parametr światła (w nanometrach) decydujący o tym, co je pochłania i jak głęboko wnika. Krótsze fale silniej pochłania melanina naskórka, dłuższe wnikają głębiej.
Fluencja
Energia dostarczona na jednostkę powierzchni, wyrażana w J/cm². Razem z czasem impulsu decyduje o sile działania; zbyt wysoka zwiększa ryzyko oparzenia.
Fototyp Fitzpatricka
Klasyfikacja skóry I–VI według reakcji na słońce: od zawsze spalającej się (I) po nigdy niespalającej się (VI). Jeden z czynników kwalifikacji do zabiegów światłem.
HIFU
High-Intensity Focused Ultrasound — skoncentrowany ultradźwięk skupiany w punkcie na zadanej głębokości (np. 1,5, 3,0 lub 4,5 mm). Nagrzewa tkankę punktowo bez naruszania powierzchni skóry; stosowany w liftingu i ujędrnianiu.
IPL
Intense Pulsed Light — intensywne światło pulsacyjne. Zamiast jednej długości fali emituje szerokie widmo, z którego filtrami wycina się potrzebny zakres; stosowane w depilacji, zmianach naczyniowych i pigmentacyjnych.
Kartridż HIFU
Wymienna głowica urządzenia HIFU o określonej głębokości ogniska i rozmiarze. Dobór kartridża zależy od obszaru, grubości tkanek i celu zabiegu; błędny dobór zwiększa ryzyko powikłań.
Kwalifikacja klienta
Ocena przed zabiegiem: wywiad, wskazania i przeciwwskazania, fototyp, stan skóry, przyjmowane leki. Kończy się decyzją: wykonać, przełożyć albo skierować do lekarza — i jej udokumentowaniem.
Laser ablacyjny i nieablacyjny
Ablacyjny usuwa (odparowuje) warstwę tkanki, więc wymaga gojenia — np. CO₂. Nieablacyjny ogrzewa tkankę bez jej usuwania, z krótszym okresem regeneracji.
Laser aleksandrytowy
Laser o długości fali ok. 755 nm, silnie pochłaniany przez melaninę. Działa szybko na jasnej i średniej skórze; przy opalonej lub ciemnej skórze rośnie ryzyko przebarwień.
Laser diodowy
Laser półprzewodnikowy, zwykle ok. 800–810 nm, najczęściej używany w depilacji. Dobrze pochłaniany przez melaninę, wszechstronny; przy ciemniejszej skórze wymaga ostrożnego doboru parametrów.
Laser frakcyjny CO₂
Laser o długości fali ok. 10 600 nm, działający na wodę w tkance. Dzieli wiązkę na mikrostrefy ablacji, między którymi zostaje zdrowa skóra; stosowany m.in. przy bliznach i fotostarzeniu.
Laser pikosekundowy
Laser generujący impulsy rzędu pikosekund — jeszcze krótsze niż Q-switch. Rozbija pigment mechanicznie i fotoakustycznie; stosowany w usuwaniu tatuażu i zmian pigmentacyjnych.
Melanina
Barwnik skóry i włosa, główny chromofor w depilacji i zabiegach światłem. Im więcej melaniny w naskórku, tym większe ryzyko, że energia zostanie pochłonięta na powierzchni.
Nd:YAG
Laser neodymowy o długości fali 1064 nm (oraz 532 nm w niektórych zastosowaniach). Wnika głębiej i słabiej jest pochłaniany przez melaninę naskórka, dlatego bywa wybierany przy ciemniejszych fototypach oraz w usuwaniu tatuażu.
PIH — przebarwienia pozapalne
Ciemne plamy po podrażnieniu lub uszkodzeniu skóry. Częstsze u wyższych fototypów i po opalaniu; jedno z głównych ryzyk zabiegów energetycznych.
Przeciwwskazania bezwzględne i względne
Bezwzględne wykluczają zabieg niezależnie od parametrów (np. aktywna infekcja w obszarze). Względne wymagają przełożenia, zmiany parametrów, próby lub konsultacji lekarskiej.
Próba zabiegowa
Zabieg na małym, mało widocznym obszarze i ocena reakcji skóry po czasie właściwym dla technologii. Uzupełnia wywiad realną odpowiedzią skóry na wybrane ustawienia.
Q-switch
Technika generowania bardzo krótkich, silnych impulsów (nanosekundy). Fragmentuje cząstki pigmentu tatuażu lub PMU, które organizm stopniowo usuwa; typowo lasery Nd:YAG i aleksandrytowe.
RF mikroigłowa
Radiofrekwencja mikroigłowa — prąd wysokiej częstotliwości podawany przez cienkie igły wprowadzone w skórę właściwą na regulowaną głębokość. Nagrzewa tkankę wokół igieł, poprawiając gęstość i teksturę skóry.
Rumień (erytema)
Zaczerwienienie skóry po zabiegu. Łagodne i krótkotrwałe bywa oczekiwaną reakcją; nasilone lub długo utrzymujące się jest sygnałem do zmiany parametrów lub konsultacji.
Selektywna fototermoliza
Zasada opisana w 1983 r. przez Andersona i Parrisha: światło pochłaniane przez wybrany cel (chromofor) ogrzewa go krótkim impulsem, zanim ciepło rozejdzie się na otoczenie. Podstawa depilacji, zabiegów naczyniowych i usuwania tatuażu.
SMAS
Powierzchowny układ mięśniowo-rozcięgnowy twarzy — warstwa łącząca mięśnie mimiczne ze skórą. To docelowa głębokość liftingu HIFU; leży głębiej niż skóra właściwa, dlatego praca na niej wymaga znajomości anatomii.
Chcesz to zobaczyć w praktyce?
Na szkoleniach OG Academy przechodzimy od definicji do pracy na modelkach pod nadzorem.